Waarom kun je met een bevroren banaan wel een spijker in een stuk hout slaan en met een waterijsje niet?
Benodigdheden:
- bevroren banaan
- spijkers
- plank
Een hamer is het handigste gereedschap om een spijker mee in een plank te slaan. De kop van de hamer is meestal van ijzer of een legering van ijzer, een beetje koolstof en soms nog andere metalen. Dat geheel zorgt voor veel samenhang. De kop van de hamer deuk je niet zo gemakkelijk in.
Een banaan bestaat vooral uit zetmeel en water en is te zacht om mee te timmeren. Het vloeibare water in de banaan vormt geen stevig geheel. Dat verandert als je de banaan in het vriesvak legt. Het water bevriest en het zetmeel en de celwanden in de banaan zorgen voor een stevig houvast. Het harde ijs zit gevangen in een netwerk van cellen en zetmeel. Het geheel heeft onderlinge samenhang en valt niet gemakkelijk uit elkaar. Je kunt er – voorzichtig – mee timmeren.
Waterijs is ook hard, maar als je met een waterijsje een spijker in een plank probeert te slaan, vliegen de schilfers je om de oren. Het raamwerk van celwanden ontbreekt. Een bak met roomijs is ook minder geschikt als hamer. Roomijs bevat veel lucht en vetten die zorgen voor een te luchtige structuur om te timmeren. Kortom: timmeren doe je met een hamer. Of met een bevroren banaan.
Experiment
• Leg bananen een nacht in het vriesvak of minimaal vijf uur.
• Doe een wedstrijd wie met een bevroren banaan de meeste spijkers in een plank kan slaan.
Variaties
• Sla met een bevroren banaan punaises in een plank, of maak suikerklontjes of noten fijn.
• Je kunt ook experimenteren met bevroren sinaasappels en citroenen.
• Onderzoek de verschillen in timmereigenschappen tussen een bevroren banaan en een waterijsje.
• Op school kan je leraar misschien voor vloeibare stikstof zorgen. De temperatuur is dan – 196 °C. Je kunt de proef dan binnen enkele minuten uitvoeren.
• Timmer met een hamer op de bevroren banaan en op een niet-bevroren banaan.
Tekst en beeld: Gerard Stout
